Sunday, February 13, 2011

Nungak Innhmai Zuri Pawl Sak Ding Hla

(a cheubang)
Salai Zing Mang

“Maria,
na min ka philh sual ding ka phaang,
zan harnak sin a chuak i
lianngannak ah
Khuazing a tluk kho bia fang khat
philh ding hlaphuahtu nih a phaan bang.
Na pum cu
ka zohkhenh lai, ka dawt lai
ral ah
a bul, hngartu um lo
a duhtu um lo
ralkap nih
a ngeihchun a ke khatlei a zohkhenh bang.”
(Mayakovsky)

+++

Ka ttang in a parmi
mei-alh
athar
a thar rimthaw hna he
ka ttang cu a hmui.

Ka ttang cungah
ziam, a zungzal
na par, na tharnak ding
na parter, na hmuiternak ding
na ci ca non a si ding
lei ah hin.

Khuasik chuah va nih an hmul an ithlen bang
ai fim
kan duhnak
an ivawrh
mihrut nih a hruh aa theih lo bang
amah le amah
um ah a dir pangpar bang
do a tla
zingniceu sin
siangngakchia tharte
a hmai ah
a chuak ninu a tlaan le
khuadawm an thlaam cu
neem tein a lin
pan tein a sen.

+++

Thinlung cu zu nih a khah kho lo, valrual hna.
Zan cu hla in liam seh, valrual hna.

Laaknak: Salai Zing Mang, Thlimnak, 2007 chungin

Saturday, February 12, 2011

Egypt uktu Mubarak aa din cang

Egypt ram kum 30 chung a rak uktu president Mubarak cu cawn ninga February 11 ah a rian in aa din cang tiah Egypt ram uktu vice president nih thawng a thanh. Mipi nih a rian in chuak seh tiah ni 18 chung ramchung le ramleng he tiah an duh lonak an langh ter hnu mipi thanzang cu a tei ve ti lo caah a rian in atu bantuk a chuah cu a si.

President a  rian in a chuah thawng cu mipi nih an theih le cangka lawmhnak in an khat. Van ah phangphang an puah, an thantar cu an vor cio hna i an au an khuang. Cairo khualipi i hmun an khuarnak Tahiri ah cun ramleng thawngla nih direct in an cawlcanghnak cu an thlah.

Mubarak nih kaa din cang tiah a ti i nawlngeihnak cu ralkap sinah a pek. Ralkap nih cun zeitindah ram a hruaining a si lai ti cu a hnuah thawngthanh than a si te lai. Ralkap nih nawlngeihnak a la lai maw ti cu mipi nawl a si lai tiah ralkap bawi pakhat nih a chim.



Ch: VOA

Friday, February 11, 2011

Pumpululh phu rumbik Real

Vawleicung pumpuluh phu rumbik 2009-2010 i phu 20 lakah Real Madrid cu kum ruk chung a rumbik a si peng rih. A pahnihnak ah Barcelona a si i Manchester United cu pathumnak ah a tang rih. A rumbik 20 lakah phun 7 cu England in an si.

A rumbik phu 20 an dih lakin an ratnak ram cu "big five" European Leagues, Germany phu li, Italy phu li, Spain phu thum le France phu hnih an si. A rum bik pa ruknak tiang cu kan hnu kum 10 chung zongah a rumbik 10 nak tiangah aa telmi an si. Ni kum a rumbik pakhatnak in paruknak tiang cu tu kum zongah amah ning tein an si thiamthiam.

Pumpululh phu rumbik lakah a thangcho bik Manchester City cu 20nak in 11nak ah a rak phan. Nain a rum bik 20 lakah tukum i aa tel ti lomi phu hnih an um. Cu hna cu Werder Bremen le Borussia Dortmund an si.

Deloitte Football Money League
  • 1. Real Madrid: 438.6m euros
  • 2. Barcelona: 398.1m euros
  • 3. Man Utd: 349.8m euros
  • 4. Bayern Munich: 323m euros
  • 5. Arsenal: 274.1m euros
  • 6. Chelsea: 255.9m euros
  • 7. AC Milan: 235.8.m euros
  • 8. Liverpool: 225.3m euros
  • 9. Inter Milan 224.8m euros
  • 10. Juventus: 205m euros

Sunday, February 6, 2011

Egypt ram buainak kongah cozah le dotu bia an i ruah

Mipi thonghra leng lam cungah duhlonak
a langhtermi hna, Cairo, Egypt.
Egypt ram ah uktu acozah cu mipi nih kan lungtling lo, tum hna seh tiah lam cungah chuak in duhlonak an langhter. Tahiri timi hmun ah mipi cu hmunhma an la. Sihmanhsehlaw president Hosni Mubarak acozah a duhmi hna nih cun an tanh ve thiamthiam. Tanhtu le dotu zong lampi ah lung cheh le rang le kalauk cit buin khua chungah buainak nganpi a chuak.

Mipi duhlonak a langhtertu pawl cu chunzan in an cawlcang. Acozah nih zan chuah lo ding nawl zong a chuah. Sihmanhsehlaw an zul thiamthiam lo. Mipi cu an hlemh khawh hlei hna lo tikah acozah phungtlai cheukhat zong an rian an chuah tak. Cun president Mubarak fapa zong nih a chuah tak ve.

Egypt ram uktu vice president Omar Suleiman cu acozah dohtu Muslim Brotherhood le a dang hna he February 6 ah biaruahnak an ngei hna. Cuahcun zarh hnih chung mipi buainak cu daih ter ding timhtuahnak an ngei. Cun uknak phunghrampi zong remhchun thanding in khuakhantinak dingah committee ser ding zong an lung tling. Cun poipang ca i nawl an chuahmi tete zong ngol than ding le media lei zong zalonnak pek ding in an hna tla.

President Mubarak tu cu a rian in chuah a tim lo. September thimnak tuah dih hnu lawngah thimnak ah lut ti loin ka din te lai tiah a ti. President Mubarak cu kum 80 leng a si cang. Egypt ram uktu president 4nak a si. Egypt ram a uknak cu kum 30 leng a si cang.



Ch: VOA

Saturday, February 5, 2011

Kawlrampi uktu president ah U Thein Sein an thim

Parliament zung, Naypyidaw, Myanmar
Kawlrampi uktu a pariatnak president cu February 4, 2011 cacawn ninga, Naypyidaw ah U Thein Sein an thim. U Thein Sein cu me 408 in president, vice president 1 ah Thihathura Tin Aung Myint Oo nih me 171 le vice president 2 ah Sai Mauk Kham nih me 75 an hmuh. An dih lakin Union Solidarity Development Party (USDP) lawngte an si.

U Thein Sein cu Mandalay peng Zabuthiri in Pyithu Hluatdaw caah USDP in a zuam i teinak a hmumi a si. Hluatdaw hmuhma cu USDP nih an lak dih ngawt. Sihmanhsehlaw hi kongah khuaruahhar awk a um lo tiah ramkong riantuan hna nih an ti.

President cu rampi ah uktu sangbik a si lai ti a si ko nain Senior General Than Shwe hi a biapimi cu a si ko lai tiah U Win Tin nih a chim. A min lawngin democracy a si ko. Uknak nawl a tlaitu cu ralkap thiamthiam an si ko lai tiah mipi nih an ruah.

Cun poipang a um sual tikah council chungtel an tlin lo sual ahcun president cu commander in chief, defence minister le home minister hna he nawlngeihnak ca an chuah khawh. Cu ca cu ram pumpi ca tiang a si kho i a caan cu ca an chuah ni in kumkhat chung a si lai.

Hmaizarh February 8, 2011 zong ah uktu acozah ser a si lai. Uktu vunci hna cu president nih amah duhmi thim ding an si. Than Shwe le Maung Aye zong president nih hruaiding a si tikah zeitindah thil a tuahning a si hnga tiah mipi nih theih an i ngaih ngai.

Kawlrampi hluatdaw pathum ning in an thawk ni cu January 31, 2011 cawn nikhat ni a si. Hihi ralkap cozah kum kul chungah a voikhatnak an tuah a si.

Kawlrampi uknak ah president a rak tuan balmi hna cu Sat Shwe Taih, Dr. Ba Oo, Maan Win Maung, U Ne Win, U San Yuh, U Sein Lwin le Dr. Maung Maung hna an si.

David Blaine - Mithleh thiam

Monday, January 10, 2011

Vawleicung pumpululh chuih thiambik 2010, MESSI

2010 i vawleicung pumpululh chuih thiambik
Messi le Marta
Argentina pa Lionel Messi nih vawleicung pumpululh chuih thiambik laksawng FIFA pekmi cu January 10, 2010 zanlei Zurich Kongresshaus hmunah a hmuh than. Atu hi a voi hnihnak a hmuh a si. Nikum 2009 khan a voikhatnak a hmuh cu a si.

Vawleicung pumpululh chuih thiambik laksawng pek dingah an thimmi hna cu Andres Iniesta, Messi le Xavi an si. An pathum in vo an thlak hna tikah Messi nih 22.65%, Andres Iniesta nih 17.36% a hmuh i Xavi nih cun 16.48% a hmuh. Hi thimchungmi pathum hna cu an dih lakin Spanish league i Barcelona club ah a chuihmi lawngte an si.

FIFA nih 2010 ah pumpululh lei laksawng a pekmi hna cu José Mourinho, Portuguese coach of Real Madrid, le Germany’s women’s national team coach Silvia Neid hna nih FIFA World Coach of the Year ca i Men’s Football le Women’s Football awards an hmuh. FIFA Presidential Award cu Archbishop Desmond Tutu nih a hmuh. Pumpululh chuih thiambik laksawng cu Argentina pa Lionel Messi (a voi 2nk), le Brazil nu Marta (a voi 5nk) hna nih an hmuh.



Ch: FIFA

Sunday, January 9, 2011

Lai Language : : Lai Holh

Laiholh a leennak ram vialte khi hei cuan ta hna usih, tiah kan sawm hna. Hmasabik ah, Laiholh chungah zei holh hna dah an i tel, timi ruat hmasat hna usih.

Laiholh timi chungah Hakha holh le Laizo-Zahau holh an i tel. Cucu cuan tuah usih. "Lai" timi biafang hi China ram in tuanbia he kan kal pi ahcun a kau ngai ko. Asinain, atu Laiholh kan timi he pehtlai in, leicung minung vialte hramthoknak cu lungkua a si bantuk in,
Lai-lun lungkua kan ngei.
Lai-tupi kan ngei.
Lai-tiva kan ngei.
Lai-tili kan ngei.
Lai-rawn khua kan ngei.
Lai-hri tan kan ngei.
Lai-nawng hlah ti kan ngei.
Lai-zo ti kan ngei.
Laileenpi ti kan ngei.
Lai-holh ti kan ngei.

Hi thil vialte kan cuanh tikah lung ah a chuakmi cu: Sunthla khua le Taishon khua, Khuangli khua le Hmunli khua, Laizo khua le Zotlang khua, Ramthlo le Mangkheng, Simpi le Lente, Cin khua le Zokhua, Hniarlawn le Sakta, Surkhua le Hmawngtlang, Leitak le Hnaring, Tlang khua le Tlangpi, Farrawn le Hairawn, Congthia le Congkua, Lungler le Lunglei, Bualphir le Tikir, Vombuk le Vomkua, Khuabung le Bungkhua, Lailenpi le Lailente,Matupi le Daai ram, Mindat le Sihmi-tlang tluan, Paletwa le Kanpetlet, Rakhaing le Ayeyawaddi, Thayetmyo le Hakhamyo, Bawm miphun le Pawih miphun, Lawngtlai khua le Falam khua, Saiha le Sabawngpi, Aizawl le Hakha khua, Gangaw le Natchaung, Thayagone khua le Kya-inn khua, Thanbu le Tahan, Tamu le Khampat, Washington DC le Dallas, Tokyo le Seoul, Kualalumpur le Singapore, Thailand le Guam, etc., etc., ti in Laiholh a leennak lawngte an si dih cang. Ram kip in kan chim ahcun: Mizoram, Bawmram, Daairam, Maturam, Zotungram, Lauturam, Mararam, Zopheiram, Senthangram, Zokhuaram, Saktaram, Mi-Eram, Ngawnram, Zahauram, Laizoram, Simram, Khualsimram, Zanniatram, Mindatram, Sihmiram, Kanpetletram, Paletwaram, etc., ti in Laiholh hi a kal ngaingai cang.

CCOC rian tuannak thawngin Laiholh le Laihla cu hmun tampi ah a phan cang. Atulio ahhin Laizo/Zahau holh hi Falam peng lawng si loin, Siyangram, Tedimram, Tahan, Kalemyo, Mindat le Kanpetlet tiang a kal cang. Hakha holh kalnak kan chim ahcun Tio tiva tluan vialte, Gangaw-ram, Matupi le Zotungram, Paletwa le Kanpetlet, Bangladesh le Mizoram, etc., ti in hmun tampi ah an theih cang. Laiholh hi Rakhaingram le Paletwa nih tlawmte an theih cang, zeicahtiah mission rian tuannak ruangah a si. Rakhaing Chin le Thantlang Chin zong thit-umhnak a um cang. Ayeyawaddi Asho-Chins sinah mission rian tuannak cu thok a si cang. Chinram khualipi cu Hakha khua a si caah Tedim le miphun dang tampi nih Hakha holh an thiam cang. Falam khua ah ZBC le ZTC a um ruangah Laizo-Zahau holh cu hmun tampi ah a kal cang. Myanmar Broadcasting Service ah Laizo-Zahau holh a si fawn.

Hakha holh le Laizo-Zahau holh cu aa dannak a tlawmte. Atulio ahhin Hakha holh le Laizo-Zahau holh hi aho ram dah a kau deuh lai, tiah an i zuam lio cuahmah a si. A donghnak ahcun, an pahnih in, an kut an i tlai lai i, "Aize! Unau dahkaw kan rak si ko cu," an ti cang lai. Cucaah Laiholh hmannak ram hi Mizo holh hmannak ram naak in a kau deuh, tiah ka ruah. Hmunhma a laak cangmi le a laak rih dingmi tuak tikah, Laiholh cu [Chin] Laimi caah common language a si ko cang lai. Zeicahtiah, Tedim nih [Chin] Laimi ti an duh lo i, [Chin] Laimi aa timi hna lakah Laiholh (Hakha le Laizo-Zahau) holh cu fak tuk in a kal cang. Mizoholh hmannak ram naak in Laiholh hmannak ram a kau deuh suaumau!
Hla phuah ka duhmi cu:

Kan rianh ee, cuahmahmi kan Laiholh cu ee,
Dirhkamh ulaw, nonawn tthangthar vialte hna;
An chim Duhlian Mizoholh nih cun ee,
A tia lai lo, a tlonleennak ram ttha hna.

Hngalhawk: Facebook i "Lai Language : : Lai Holh" chung ta lakmi a si.